Post zaaktualizowany 21 sierpnia, 2026 przez Redakcja planujemydomiogrod.pl
Michałki, znane również jako astry bylinowe lub marcinki, to popularne rośliny wieloletnie, które rozjaśniają jesienny ogród. Kwitną zazwyczaj od końca sierpnia do połowy listopada (przez 3 miesiące), dostarczając obfitych kwiatów (do 200 na jednej roślinie) w szerokiej gamie kolorów, od bieli, przez róż, fiolet, aż po intensywny błękit. Preferują słoneczne stanowiska (minimum 6 godzin słońca dziennie) i żyzną glebę o pH 6.0-7.5, a ich wysokość może wahać się od 20 cm do nawet 250 cm, w zależności od gatunku i odmiany.
- Jakie są najpopularniejsze odmiany michałków idealnych do polskiego ogrodu?
- Czy michałki są wieloletnie i jak długo kwitną w ogrodzie?
- Jak prawidłowo sadzić michałki kwiaty, aby bujnie kwitły?
- Jak dbać o michałki kwiaty: pielęgnacja przez cały rok?
- Czy Michałek to Aster i jakie są popularne nazwy tych kwiatów?
- Kiedy sadzić michałki, aby cieszyć się ich pięknem jak najdłużej?
- Czy marcinki ścinamy na zimę i jak przygotować michałki do chłodów?
- FAQ
- Jakie są najlepsze odmiany michałków do uprawy w donicach na balkonie?
- Czy michałki kwiaty potrzebują podpór ze względu na swoją wysokość?
- Jakie choroby i szkodniki najczęściej atakują michałki i jak im zapobiegać?
- Czy michałki są roślinami miododajnymi i wspierają populację pszczół?
- Jak prawidłowo przycinać michałki, aby kwitły obficie i miały zwarty pokrój?
- Ile razy w roku należy nawozić michałki dla optymalnego wzrostu?
- Czy można sadzić michałki w półcieniu, czy wymagają pełnego słońca?
- Jak często należy podlewać michałki, zwłaszcza w upalne, suche lata?
- Kiedy jest najlepszy czas na podział i przesadzanie starych kęp michałków?
- Jakie kolory michałków są dostępne i które z nich są najbardziej popularne w ogrodach?
- Czy michałki potrzebują okrycia na zimę w regionach Polski o surowszym klimacie?
- Jakie są typowe problemy z kwitnieniem michałków i jak je rozwiązać?
- Źródła
Jakie są najpopularniejsze odmiany michałków idealnych do polskiego ogrodu?
Do polskich ogrodów najlepiej nadają się odmiany charakteryzujące się dobrą mrozoodpornością (do -30°C) i obfitym kwitnieniem, w tym popularne Astry nowoangielskie, nowobelgijskie oraz Astry krzaczaste. Wybór konkretnej z 600 dostępnych odmian zależy od pożądanej wysokości, koloru kwiatów i terminu kwitnienia, co pozwala na stworzenie różnorodnych kompozycji ogrodowych.
Wysokie odmiany michałków i ich zastosowanie
Wysokie odmiany michałków, takie jak Aster nowoangielski (Aster novae-angliae), dorastające do 150-200 cm, świetnie sprawdzają się jako tło dla innych roślin lub w szpalerach. Odmiany ‘Barr’s Blue’ (intensywnie niebieskie kwiaty) czy ‘Purple Dome’ (zwarty pokrój, purpurowe kwiaty) to cenione wybory. Ich majestatyczny wygląd doskonale podkreśla jesienny charakter ogrodu [1].
Niskie odmiany michałków do obwódek i pojemników
Niskie michałki, zwłaszcza Astry krzaczaste (Aster dumosus), osiągające 20-50 cm, idealnie nadają się do obwódek, skalniaków, a także do uprawy w pojemnikach na balkonach i tarasach. Odmiany takie jak ‘Lady in Blue’ (jasnoniebieskie kwiaty) czy ‘Jenny’ (czerwono-purpurowe kwiaty) tworzą zwarte, kuliste kępy, które obficie kwitną aż do mrozów [2].
Różnice w kolorystyce i terminie kwitnienia poszczególnych odmian
Różnorodność odmian michałków pozwala na uzyskanie szerokiej palety barw i rozciągnięcie okresu kwitnienia. Astry nowobelgijskie (Aster novi-belgii) często zaczynają kwitnąć nieco wcześniej niż nowoangielskie, oferując kwiaty w odcieniach różu (‘Patricia Ballard’, ‘Fellowship’) i fioletu. Ważne jest, aby wybierać odmiany dostosowane do lokalnych warunków klimatycznych, aby zapewnić im optymalny rozwój [3].
| Gatunek / Odmiana | Wysokość (cm) | Kolor kwiatów | Termin kwitnienia | Zastosowanie |
|---|---|---|---|---|
| Aster nowoangielski ‘Barr’s Blue’ | 120-150 | Niebieski | IX-XI | Tło rabat, szpalery |
| Aster nowoangielski ‘Purple Dome’ | 60-90 | Purpurowy | IX-X | Średnie rabaty, akcenty |
| Aster nowobelgijski ‘Patricia Ballard’ | 80-120 | Różowy | VIII-X | Rabaty, kwiat cięty |
| Aster nowobelgijski ‘Fellowship’ | 100-130 | Liliowy | VIII-X | Rabaty, kwiat cięty |
| Aster krzaczasty ‘Lady in Blue’ | 30-40 | Jasnoniebieski | IX-XI | Obwódki, pojemniki |
| Aster krzaczasty ‘Jenny’ | 30-50 | Czerwono-purpurowy | IX-XI | Obwódki, skalniaki |
Czy michałki są wieloletnie i jak długo kwitną w ogrodzie?
Tak, michałki (astry bylinowe) są roślinami wieloletnimi, co oznacza, że raz posadzone, mogą zdobić ogród przez wiele lat, często nawet kilkanaście (10-15 lat), przy odpowiedniej pielęgnacji. Kwitną zazwyczaj od końca sierpnia/początku września aż do pierwszych przymrozków, czyli do połowy listopada (około 3 miesięcy), a w łagodne jesienie ich urok trwa jeszcze dłużej [4].
Długowieczność astrów bylinowych w różnych warunkach
Długowieczność astrów bylinowych zależy od wielu czynników, w tym od gatunku, warunków glebowych i klimatycznych. Rośliny sadzone w optymalnych warunkach – na słonecznych stanowiskach, w przepuszczalnej, żyznej glebie – są znacznie trwalsze. Warto dzielić kępy co 3-4 lata, aby odmłodzić rośliny i pobudzić kwitnienie, co przedłuża ich żywotność [3][4].
Typowy okres kwitnienia michałków w zależności od odmiany i klimatu
Większość odmian michałków kwitnie od późnego lata do jesieni, średnio przez 8-12 tygodni. Astry nowobelgijskie i nowoangielskie to typowe astry jesienne. Okres kwitnienia może być nieco zróżnicowany w zależności od konkretnej odmiany – niektóre zaczynają już w sierpniu, inne dopiero w październiku. W łagodniejszym klimacie, zwłaszcza w zachodniej Polsce, mogą kwitnąć dłużej, aż do grudnia [1].
Czynniki wpływające na długość kwitnienia
Na długość kwitnienia michałków wpływają m.in. dostępność słońca (minimum 6 godzin dziennie), odpowiednie nawodnienie (1-2 razy w tygodniu), nawożenie oraz brak chorób i szkodników. Niedobór wody w okresach suszy, zbyt mało światła czy niedobory składników odżywczych mogą skrócić okres kwitnienia o 2-3 tygodnie. Regularne usuwanie przekwitłych kwiatostanów może również zachęcić roślinę do wytwarzania nowych pąków.
Jak prawidłowo sadzić michałki kwiaty, aby bujnie kwitły?
Michałki należy sadzić na słonecznych stanowiskach, co najmniej 6 godzin bezpośredniego słońca dziennie, w żyznej, próchnicznej glebie o odczynie obojętnym do zasadowego (pH 6.0-7.5) [2][4]. Optymalny termin to wiosna (marzec-kwiecień) lub jesień (wrzesień-październik), a odpowiednie odstępy w sadzeniu są kluczowe dla bujnego wzrostu i kwitnienia.
Wymagania glebowe i stanowiskowe dla michałków
Michałki preferują stanowiska słoneczne i gleby żyzne, próchniczne, umiarkowanie wilgotne, ale dobrze przepuszczalne. Zbyt ciężkie, gliniaste gleby, podobnie jak zbyt lekkie i jałowe, mogą negatywnie wpłynąć na ich rozwój, zmniejszając kwitnienie nawet o 50%. Warto wzbogacić glebę 5-10 litrami kompostu lub dobrze rozłożonego obornika na m² przed sadzeniem [4].
Optymalny termin sadzenia astrów bylinowych
Najlepszym czasem na sadzenie michałków jest wiosna (od marca do maja) lub jesień (od września do października) [5]. Sadzenie wiosenne pozwala roślinom dobrze się ukorzenić przed nadejściem lata i jesiennym kwitnieniem. Sadzenie jesienne powinno odbyć się na tyle wcześnie, aby rośliny zdążyły się zaaklimatyzować przed nadejściem mrozów, zazwyczaj około 4-6 tygodni przed pierwszymi przymrozkami.
Zalecane rozstawy sadzenia dla różnych wysokości odmian (np. 20-70 cm)
Odpowiednie rozstawy sadzenia są kluczowe, aby michałki miały przestrzeń do rozwoju i dobrą cyrkulację powietrza, co minimalizuje ryzyko chorób grzybowych o 30%. Dla niskich odmian, np. astrów krzaczastych (do 50 cm wysokości), zaleca się rozstaw 20-30 cm. Wysokie odmiany, takie jak astry nowoangielskie czy nowobelgijskie (do 250 cm wysokości), wymagają większej przestrzeni, około 50-70 cm między roślinami [2].
???? Wskazówka: Przed posadzeniem sadzonki, zanurz jej bryłę korzeniową w wodzie na około 15-20 minut. Po posadzeniu obficie podlej roślinę (około 5 litrów wody), aby ułatwić jej ukorzenienie.
Jak dbać o michałki kwiaty: pielęgnacja przez cały rok?
Pielęgnacja michałków obejmuje regularne podlewanie w okresach suszy, zwłaszcza podczas kwitnienia, oraz nawożenie wiosną (raz w roku), aby zapewnić im bujny wzrost i obfite kwiaty. Ważne jest również odchwaszczanie (co 2-3 tygodnie), przycinanie przekwitłych kwiatostanów oraz dzielenie kęp co kilka lat (3-4 lata), co przyczynia się do zachowania ich witalności i zdrowia.
Podlewanie i nawożenie michałków
Michałki wymagają regularnego podlewania, zwłaszcza w okresach suszy i podczas intensywnego kwitnienia (sierpień-listopad). Gleba powinna być stale umiarkowanie wilgotna, ale nie mokra. Wiosną (marzec-kwiecień) należy zastosować nawozy wieloskładnikowe do roślin kwitnących (np. NPK 10-20-10) lub bogaty w składniki odżywcze kompost (5 litrów na roślinę), aby pobudzić wzrost i kwitnienie [1][4].
Przycinanie astrów bylinowych dla obfitszego kwitnienia
Przycinanie jest ważnym elementem pielęgnacji michałków. Wiosną (maj-czerwiec), po pojawieniu się młodych pędów, można je uszczykiwać (o 1/3 długości), aby zachęcić roślinę do krzewienia się i zagęszczenia pokroju. Usunięcie przekwitłych kwiatostanów w trakcie sezonu może wydłużyć okres kwitnienia o 2-3 tygodnie. Jesienią, po pierwszych przymrozkach, pędy ścina się na wysokość około 5-10 cm nad ziemią [5].
Zwalczanie typowych chorób i szkodników
Michałki są stosunkowo odporne, ale mogą być atakowane przez mączniaka prawdziwego, zwłaszcza w wilgotnych warunkach i przy słabej cyrkulacji powietrza. Ważne jest zapewnienie odpowiednich rozstawów (np. 50 cm dla wysokich odmian) i unikanie moczenia liści podczas podlewania. Szkodniki takie jak przędziorki czy mszyce można zwalczać ekologicznymi preparatami (np. na bazie oleju neem) lub odpowiednimi środkami ochrony roślin.
⚠️ Uwaga: Mączniak prawdziwy to częsty problem astrów, występujący u 30% roślin. Aby go uniknąć, zapewnij roślinom dobrą cyrkulację powietrza i nie podlewaj ich po liściach. W przypadku wystąpienia, zastosuj odpowiednie fungicydy (np. preparaty na bazie siarki).
Czy Michałek to Aster i jakie są popularne nazwy tych kwiatów?
Tak, ‘Michałek’ to potoczna nazwa dla astrów bylinowych, szczególnie tych kwitnących jesienią, które należą do rodzaju Aster, obejmującego ponad 600 gatunków. Inne popularne określenia to ‘Marcinek’ lub po prostu ‘Aster jesienny’. Wszystkie te nazwy odnoszą się do tej samej grupy roślin, cenionych za ich późne, obfite kwitnienie.
Etymologia nazwy ‘Aster’ i jej znaczenie
Nazwa ‘aster’ pochodzi od greckiego słowa ‘astéri’, oznaczającego ‘gwiazdę’, co doskonale odzwierciedla kształt ich kwiatostanów [1]. Jest to bardzo trafne określenie dla tych licznych, gwiaździstych kwiatów, które rozświetlają ogrody, gdy większość innych roślin już przekwitła.
Różnice między nazwami ‘michalki’, ‘marcinki’ a ‘astry bylinowe’
W praktyce nazwy ‘michalki’, ‘marcinki’ i ‘astry bylinowe’ są często używane zamiennie i odnoszą się do tych samych roślin, czyli bylin z rodzaju Aster, kwitnących jesienią. ‘Michałki’ i ‘marcinki’ to popularne, tradycyjne nazwy regionalne, natomiast ‘astry bylinowe’ to bardziej botaniczne i ogólne określenie dla wieloletnich gatunków astrów.
Historyczne i regionalne nazewnictwo
Historycznie, nazwy ‘michalki’ i ‘marcinki’ mogły być związane z terminem kwitnienia – około dnia św. Michała (29 września) lub św. Marcina (11 listopada). W Polsce domem dla kilku dziko rosnących gatunków astrów, w tym alpejskiego i nowoangielskiego, co świadczy o ich obecności w krajobrazie od wieków. Ludowe nazwy świadczą o głębokim zakorzenieniu tych kwiatów w kulturze ogrodniczej [5].
Kiedy sadzić michałki, aby cieszyć się ich pięknem jak najdłużej?
Michałki najlepiej sadzić wiosną, od marca do maja, lub jesienią, od września do października, aby zapewnić roślinom optymalne warunki do ukorzenienia się i aklimatyzacji. Sadzenie w tych okresach pozwala im dobrze przygotować się do intensywnego kwitnienia w kolejnych sezonach, gwarantując obfitość kwiatów.
Zalety sadzenia wiosennego i jesiennego
Sadzenie wiosenne daje roślinom cały sezon (około 6 miesięcy) na rozwój systemu korzeniowego i budowanie siły przed pierwszym kwitnieniem. Rośliny posadzone jesienią, po letnich upałach, mają sprzyjające warunki do ukorzeniania się w chłodniejszej, wilgotniejszej glebie. Ważne jest, aby sadzenie jesienne odbyło się na tyle wcześnie, by michałki zdążyły się dobrze zakorzenić przed nadejściem mrozów (minimum 4 tygodnie) [5].
Wpływ terminu sadzenia na aklimatyzację i kwitnienie
Termin sadzenia ma bezpośredni wpływ na aklimatyzację roślin. Sadzonki posadzone w optymalnych terminach lepiej znoszą stres przesadzania i szybciej adaptują się do nowego środowiska (w ciągu 2-3 tygodni). Rośliny dobrze ukorzenione są silniejsze, bardziej odporne na choroby i szkodniki, a także obficiej kwitną w kolejnych sezonach. Unikaj sadzenia w pełnym lecie, w upalne dni (powyżej 25°C).
Sadzenie michałków z pojemników a sadzonki z gołym korzeniem
Michałki zakupione w pojemnikach (o pojemności 1-3 litrów) można sadzić przez cały sezon wegetacyjny (od wiosny do jesieni), o ile zapewnimy im odpowiednie nawodnienie. Sadzonki z gołym korzeniem należy sadzić wyłącznie wiosną (marzec-maj) lub jesienią (wrzesień-październik), gdy rośliny są w stanie spoczynku. Po posadzeniu należy je obficie podlać (około 5 litrów wody), niezależnie od formy sadzonki, aby ułatwić im start.
Czy marcinki ścinamy na zimę i jak przygotować michałki do chłodów?
Marcinki (michalki) zazwyczaj ścinamy na zimę po pierwszych przymrozkach, gdy ich pędy zaczną brązowieć i obumierać. Pędy przycina się na wysokość około 5-10 cm nad ziemią, co pomaga w przygotowaniu roślin do spoczynku. W większości przypadków astry bylinowe są mrozoodporne (do -30°C), ale młode rośliny mogą wymagać lekkiego okrycia w pierwszym roku uprawy [5].
Zasady przycinania michałków po kwitnieniu
Po zakończeniu kwitnienia i pierwszych silnych przymrozkach (około -5°C), pędy astrów powinny zostać przycięte. Przycinanie ma na celu nie tylko uporządkowanie rabaty, ale także zapobieganie rozwojowi chorób grzybowych (np. mączniaka), które mogłyby zimować w resztkach roślinnych. Usunięcie starych pędów stymuluje również wiosenny wzrost nowych, silnych łodyg (nawet o 20% silniejszych) [5].
Mrozoodporność różnych gatunków astrów bylinowych
Większość popularnych w Polsce gatunków astrów bylinowych, takich jak Aster nowoangielski czy Aster nowobelgijski, jest w pełni mrozoodporna i dobrze znosi polskie zimy (do strefy mrozoodporności 4-5). Jednak młode rośliny, posadzone jesienią, zwłaszcza w regionach o surowszym klimacie (temperatury poniżej -20°C), mogą potrzebować dodatkowej ochrony w pierwszym roku uprawy [4].
Sposoby zabezpieczania michałków na zimę (okrywanie, ściółkowanie)
W przypadku młodych roślin lub w regionach o bardzo mroźnych i bezśnieżnych zimach, warto zastosować lekkie okrycie. Warstwa ściółki z kory sosnowej, liści, stroiszu (gałązek iglastych) lub słomy o grubości około 10-15 cm ochroni bryłę korzeniową przed przemarznięciem. Okrycie należy usunąć wiosną, gdy minie ryzyko silnych mrozów (zazwyczaj w marcu-kwietniu).
???? Wskazówka: Po ścięciu pędów michałków na zimę, upewnij się, że narzędzia tnące są zdezynfekowane (np. alkoholem izopropylowym), aby nie przenosić potencjalnych patogenów na inne rośliny.
FAQ
Jakie są najlepsze odmiany michałków do uprawy w donicach na balkonie?
Do uprawy w donicach na balkonie najlepiej nadają się niskie odmiany astrów krzaczastych (Aster dumosus), takie jak ‘Lady in Blue’, ‘Jenny’ czy ‘Apollo’. Dorastają one do 30-50 cm, tworzą zwarte kępy i obficie kwitną przez około 2-3 miesiące, zapewniając jesienną dekorację tarasu lub balkonu.
Czy michałki kwiaty potrzebują podpór ze względu na swoją wysokość?
Wysokie odmiany michałków, zwłaszcza Astry nowoangielskie i nowobelgijskie, które mogą dorastać do 1,5-2,5 metra, często potrzebują podpór (np. bambusowych tyczek lub metalowych kratek). Zapewnia to stabilność roślinom, chroni je przed wyleganiem pod wpływem wiatru i deszczu, a także pomaga utrzymać estetyczny pokrój rabaty.
Jakie choroby i szkodniki najczęściej atakują michałki i jak im zapobiegać?
Najczęstszym problemem michałków jest mączniak prawdziwy, występujący u około 30% roślin, zwłaszcza w wilgotne lata i przy zbyt gęstym sadzeniu. Mogą je również atakować przędziorki i mszyce. Zapobieganie to przede wszystkim zapewnienie odpowiedniej cyrkulacji powietrza (np. rozstaw 50 cm), unikanie moczenia liści i regularna kontrola roślin. W razie potrzeby stosować odpowiednie środki ochrony roślin.
Czy michałki są roślinami miododajnymi i wspierają populację pszczół?
Tak, michałki są cennymi roślinami miododajnymi, zwłaszcza pod koniec sezonu wegetacyjnego (od września do listopada), kiedy inne źródła pokarmu dla owadów zapylających są już ograniczone. Ich liczne kwiaty dostarczają nektaru i pyłku pszczołom, trzmielom i innym owadom, wspierając bioróżnorodność w ogrodzie.
Jak prawidłowo przycinać michałki, aby kwitły obficie i miały zwarty pokrój?
Aby michałki kwitły obficie i miały zwarty pokrój, wiosną (maj-czerwiec) można uszczykiwać młode pędy (o około 1/3 długości). Po kwitnieniu i pierwszych przymrozkach, należy ściąć całe pędy na wysokość 5-10 cm nad ziemią. To stymuluje roślinę do tworzenia nowych, silnych pędów w kolejnym sezonie.
Ile razy w roku należy nawozić michałki dla optymalnego wzrostu?
Michałki zazwyczaj wystarczy nawozić raz do dwóch razy w roku. Pierwsze nawożenie powinno odbyć się wiosną (marzec-kwiecień) nawozem wieloskładnikowym (np. NPK 10-20-10). Można zastosować dodatkowe, lekkie nawożenie płynnym nawozem do roślin kwitnących w środku lata (lipiec-sierpień), zwłaszcza jeśli gleba jest uboga.
Czy można sadzić michałki w półcieniu, czy wymagają pełnego słońca?
Michałki preferują stanowiska w pełnym słońcu, co najmniej 6 godzin bezpośredniego światła dziennie, aby kwitły obficie i miały zwarty pokrój. W półcieniu mogą słabiej kwitnąć (o 30-50%), ich pędy mogą się wyciągać, a także są bardziej podatne na choroby grzybowe, takie jak mączniak prawdziwy.
Jak często należy podlewać michałki, zwłaszcza w upalne, suche lata?
W upalne i suche lata (temperatury powyżej 25°C) michałki wymagają regularnego i obfitego podlewania, aby utrzymać glebę umiarkowanie wilgotną. Zazwyczaj wystarczy podlewać je 2-3 razy w tygodniu, dostarczając około 5-10 litrów wody na roślinę, upewniając się, że woda dociera do głębszych warstw gleby, gdzie znajdują się korzenie. Unikać zalewania.
Kiedy jest najlepszy czas na podział i przesadzanie starych kęp michałków?
Najlepszy czas na podział i przesadzanie starych kęp michałków to wiosna (marzec-kwiecień) lub wczesna jesień (wrzesień). Dzielenie kęp co 3-4 lata jest zalecane, aby odmłodzić rośliny, poprawić ich kwitnienie i zapobiec ich zamieraniu od środka, co często zdarza się w starych kępach po 5-6 latach.
Jakie kolory michałków są dostępne i które z nich są najbardziej popularne w ogrodach?
Michałki występują w szerokiej gamie kolorów: od białego, przez różowy, liliowy, fioletowy, niebieski, aż po purpurowy i czerwony. Najpopularniejsze w ogrodach są intensywne odcienie fioletu i niebieskiego (np. ‘Barr’s Blue’, ‘Purple Dome’), a także różowe i białe odmiany, które pięknie kontrastują z jesiennym otoczeniem.
Czy michałki potrzebują okrycia na zimę w regionach Polski o surowszym klimacie?
Większość dojrzałych michałków jest mrozoodporna (do -30°C), ale młode rośliny, posadzone jesienią, oraz te uprawiane w regionach Polski o surowszym klimacie (np. wschodnia część kraju, gdzie temperatury spadają poniżej -20°C), mogą skorzystać z lekkiego okrycia na zimę. Warstwa ściółki (kora, liście, stroisz) o grubości 10-15 cm ochroni ich bryłę korzeniową przed przemarznięciem.
Jakie są typowe problemy z kwitnieniem michałków i jak je rozwiązać?
Typowe problemy z kwitnieniem michałków to słabe kwitnienie lub jego brak, co może być spowodowane zbyt małą ilością słońca (poniżej 6 godzin), ubogą glebą (brak nawożenia), brakiem wody, zbyt gęstym sadzeniem (brak cyrkulacji powietrza) lub starzeniem się kępy (po 4-5 latach). Rozwiązaniem jest zapewnienie odpowiednich warunków, nawożenie (raz wiosną), regularne podlewanie (2-3 razy w tygodniu) i dzielenie starych kęp (co 3-4 lata).
Źródła
- Michałki – piękne kwiaty w jesiennym ogrodzie. Ciekawe gatunki i pielęgnacja jesiennych astrów – Deccoria.pl — deccoria.pl
- Jak uprawiać astry – popularne marcinki w jesiennym ogrodzie | OBI — obi.pl
- Astry Jesienne Bylinowe Wieloletnie (Marcinki) Sadzonki – Bilscy.info — bilscy.info
- Astry (marcinki i michałki) – uprawa, pielęgnacja – blog Bricomarche.pl — bricomarche.pl
- Kwiaty marcinki: kiedy sadzić, jakie mają wymagania i jak kwitną? – inspiracje.polki.pl — inspiracje.polki.pl

