Post zaaktualizowany 23 sierpnia, 2026 przez Redakcja planujemydomiogrod.pl
Pigwa (Cydonia oblonga) i pigwowiec (Chaenomeles) to dwie różne rośliny, często mylone ze względu na podobnie brzmiące nazwy, lecz rozróżnienie ich jest kluczowe dla ogrodnika ze względu na odmienny pokrój, wymagania uprawowe i zastosowania kulinarne owoców [1]. Pigwa to zazwyczaj drzewo lub duży krzew o dużych, gruszkowatych owocach, natomiast pigwowiec to niższy, często kolczasty krzew rodzący małe, kuliste owoce. Owoce pigwowca zawierają około 3-4 razy więcej witaminy C niż cytryna (ok. 100-200 mg/100g) [2].
- Jakie są dokładne wymogi glebowe i stanowiskowe dla pigwy i pigwowca, aby zmaksymalizować plon?
- Jakie konkretne odmiany pigwy i pigwowca są najlepsze do uprawy w Polsce i jakie mają specyficzne cechy użytkowe?
- Jak odróżnić pigwę od pigwowca na pierwszy rzut oka?
- Jakie są główne różnice w owocach pigwy i pigwowca?
- Jakie są najlepsze zastosowania kulinarne dla owoców pigwy i pigwowca?
- Jakie są kluczowe aspekty uprawy i pielęgnacji pigwy oraz pigwowca?
- FAQ
- Co jest lepsze, pigwa czy pigwowiec, jeśli zależy mi głównie na przetworach z dużą zawartością witaminy C?
- Co do herbaty pigwa czy pigwowiec – które owoce nadadzą jej lepszy aromat i smak?
- Czy owoce pigwowca są jadalne na surowo, czy zawsze wymagają obróbki termicznej przed spożyciem?
- Co jest lepsze na nalewkę, pigwa czy pigwowiec, biorąc pod uwagę intensywność smaku i aromat?
- Jakie są główne różnice w wymaganiach pielęgnacyjnych dla pigwy i pigwowca w przydomowym ogrodzie?
- Czy istnieją konkretne odmiany pigwy lub pigwowca, które są bardziej odporne na mróz w polskim klimacie?
- Po jakim czasie od posadzenia pigwa i pigwowiec zaczynają owocować w ogrodzie?
- Jakie są najlepsze metody przechowywania świeżych owoców pigwy i pigwowca po zbiorach?
- Źródła
Jakie są dokładne wymogi glebowe i stanowiskowe dla pigwy i pigwowca, aby zmaksymalizować plon?
Pigwa preferuje gleby żyzne, głębokie, umiarkowanie wilgotne, najlepiej o odczynie lekko kwaśnym do obojętnego (pH 6.0-7.0) oraz stanowiska słoneczne i osłonięte od wiatru, co jest kluczowe dla obfitego plonowania i wysokiej jakości owoców. Natomiast pigwowiec jest znacznie mniej wymagający, dobrze rośnie na słabszych glebach, w tym piaszczystych i gliniastych, toleruje szerszy zakres pH (5.5-7.5) i radzi sobie zarówno w pełnym słońcu, jak i w półcieniu, choć w pełnym nasłonecznieniu obficiej kwitnie i owocuje.
Dla pigwy (Cydonia oblonga) optymalne są stanowiska w pełni nasłonecznione, które zapewniają maksymalne doświetlenie owoców, co przekłada się na ich lepsze wybarwienie i dojrzewanie. Roślina ta, ze względu na swoje pochodzenie, dobrze znosi susze, ale regularne podlewanie w okresach bezdeszczowych, szczególnie podczas zawiązywania i wzrostu owoców, jest niezbędne dla osiągnięcia optymalnego plonu wynoszącego nawet 20-30 kg z jednego drzewa [5]. Pigwa ‘Leskovac’ jest odporna na mróz do około -25°C [4].
Pigwowiec (Chaenomeles) wykazuje znacznie większą tolerancję na różnorodne warunki glebowe i klimatyczne. Preferuje gleby przepuszczalne, ale potrafi zaadaptować się do bardziej zwartych podłoży. Odporność na suszę pigwowca jest wysoka, a tolerancja na mróz sięga nawet -30°C, co czyni go idealnym wyborem do uprawy w większości regionów Polski [3]. Wpływ nasłonecznienia na pigwowca jest widoczny w intensywności kwitnienia i ilości owoców – im więcej słońca, tym obficiej roślina kwitnie i owocuje, dając nawet 5-10 kg owoców z krzewu.
Jakie konkretne odmiany pigwy i pigwowca są najlepsze do uprawy w Polsce i jakie mają specyficzne cechy użytkowe?
W Polsce popularne odmiany pigwy, takie jak ‘Leskovac’ czy ‘Bereczki’, są cenione przede wszystkim za duże (300-800g), aromatyczne owoce, które po ugotowaniu stają się miękkie i idealne na przetwory. Wśród pigwowców, odmiany takie jak ‘Czerwony Koral’ lub ‘Cameo’ są preferowane ze względu na swoje walory ozdobne (obfite kwitnienie od marca do kwietnia) oraz stosunkowo duże i liczne owoce, bogate w witaminę C, doskonałe do nalewek i syropów.
Charakterystyka odmian pigwy:
- ‘Leskovac’: Odmiana serbska, bardzo plenna, o dużych (300-500g), gruszkowatych owocach. Miąższ jest aromatyczny, lekko kwaśny. Dobrze znosi transport i przechowywanie do 2-3 miesięcy. Odporna na parcha i mączniaka.
- ‘Bereczki’: Odmiana węgierska, o bardzo dużych owocach (nawet do 800g), o kształcie gruszki lub jabłka. Miąższ jest żółtawy, słodko-kwaśny, bardzo aromatyczny. Wymaga zapylacza.
- ‘Wranja’: Charakteryzuje się bardzo dużymi, silnie owłosionymi owocami. Odporna na choroby, wczesne owocowanie już w 3-4 roku po posadzeniu.
Charakterystyka odmian pigwowca:
- ‘Czerwony Koral’: Odmiana pigwowca japońskiego (Chaenomeles japonica), o intensywnie czerwonych kwiatach i żółto-zielonych, aromatycznych owocach. Krzew osiąga do 1 metra wysokości.
- ‘Cameo’: Odmiana pigwowca chińskiego (Chaenomeles speciosa), o łososiowo-różowych, pełnych kwiatach. Owoce są duże, zielono-żółte, bardzo aromatyczne. Krzew dorasta do 1,5 metra.
- ‘Japonica’: Typowa odmiana pigwowca japońskiego, o czerwono-pomarańczowych kwiatach i licznych, małych owocach (2-3 cm średnicy). Jest bardzo mrozoodporna, do -30°C.
- ‘Nicoline’: Odmiana o czerwonych, dużych kwiatach i dość dużych owocach, które są idealne na przetwory.
| Gatunek | Odmiana | Cechy owoców | Wysokość krzewu/drzewa | Kwitnienie | Odporność |
|---|---|---|---|---|---|
| Pigwa | ‘Leskovac’ | Duże, gruszkowate, aromatyczne (300-500g) | 3-5 m | Maj | Parch, mączniak |
| Pigwa | ‘Bereczki’ | Bardzo duże, gruszkowate, słodko-kwaśne (do 800g) | 3-5 m | Maj | Standardowa (do -25°C) |
| Pigwowiec | ‘Czerwony Koral’ | Małe, żółto-zielone, aromatyczne (20-30g) | do 1 m | Marzec-kwiecień | Mrozoodporna (do -30°C) |
| Pigwowiec | ‘Cameo’ | Duże, zielono-żółte, bardzo aromatyczne (40-50g) | do 1,5 m | Marzec-kwiecień | Mrozoodporna (do -30°C) |
Jak odróżnić pigwę od pigwowca na pierwszy rzut oka?
Główną różnicą wizualną pozwalającą na szybkie rozróżnienie pigwy od pigwowca jest pokrój rośliny: pigwa to zazwyczaj drzewo lub wysoki krzew bez kolców, osiągający wysokość do 3-5 metrów, z dużymi, gruszkowatymi lub jabłkowatymi owocami [4]. Z kolei pigwowiec to niski, rozłożysty, często kolczasty krzew dorastający do 1-2 metrów, rodzący małe, kuliste owoce [1].
Liście pigwy są duże, owalne, całobrzegie, z wierzchu ciemnozielone, a od spodu pokryte kutnerem. Kwiaty pigwy są duże (4-5 cm średnicy), pojedyncze, białe lub bladoróżowe, pojawiające się w maju [4]. Drzewo pigwy charakteryzuje się bardziej otwartą koroną i mocnymi konarami.
Liście pigwowca są mniejsze (3-7 cm długości), lśniące, ząbkowane na brzegach. Kwiaty pigwowca są często liczniejsze, w różnych odcieniach czerwieni, różu, pomarańczy lub bieli, kwitnące bardzo wcześnie, często już w marcu-kwietniu, jeszcze przed rozwojem liści [3]. Krzewy pigwowca mają gęsty, często ciernisty pokrój, co sprawia, że są doskonałe na żywopłoty obronne. Pigwowiec to typowo krzew, a jego pędy są zazwyczaj sztywne i rozłożyste.
| Cecha | Pigwa (Cydonia oblonga) | Pigwowiec (Chaenomeles) |
|---|---|---|
| Pokrój | Drzewo lub wysoki krzew (3-5 m) | Niski, rozłożysty krzew (1-2 m) |
| Kolce | Brak | Często obecne |
| Liście | Duże, owalne, całobrzegie, spód kutnerowaty | Mniejsze (3-7 cm), lśniące, ząbkowane |
| Kwiaty | Duże (4-5 cm), białe/bladoróżowe, pojedyncze (maj) | Mniejsze, czerwone/różowe/pomarańczowe/białe, liczne (marzec-kwiecień) |
| Owoce | Duże (200-500g), gruszkowate/jabłkowate | Małe (20-50g), kuliste |
???? Wskazówka: Pamiętaj, że pigwa jest obcopylna, co oznacza, że aby zapewnić obfite owocowanie (do 30 kg z drzewa), często potrzebne są co najmniej dwie odmiany pigwy w bliskim sąsiedztwie (do 10-15 metrów odległości). Wiele odmian pigwowca jest samopylnych, co ułatwia uprawę w mniejszych ogrodach (nawet 1 krzew zapewnia owoce).
Jakie są główne różnice w owocach pigwy i pigwowca?
Owoce pigwy są duże, osiągające wagę 200-500g, o kształcie gruszkowatym lub jabłkowatym, żółte i pokryte delikatnym meszkiem, który znika w miarę dojrzewania [4]. Ich miąższ jest twardy i cierpki na surowo, ale po ugotowaniu staje się miękki, aromatyczny i mniej kwaśny. Z kolei owoce pigwowca są znacznie mniejsze, ważące 20-50g, kuliste, intensywnie żółte lub zielono-żółte, o bardzo twardym miąższu i wyjątkowo kwaśnym, ale intensywnym aromacie [2].
Owoce pigwy charakteryzują się słodko-kwaśnym smakiem po obróbce termicznej, z nutami jabłka i gruszki. Są bardzo aromatyczne, a ich tekstura po ugotowaniu staje się miękka i galaretowata, co czyni je idealnymi do dżemów i galaretek. Owoce pigwy są zbierane od końca września do października, a ich przechowywanie możliwe jest do 3 miesięcy.
Owoce pigwowca są na surowo praktycznie niejadalne ze względu na ekstremalną kwaśność i twardość. Ich miąższ jest zwarty i soczysty, ale wymaga gotowania lub macerowania, aby uwolnić pełnię smaku i aromatu. Są niezwykle bogate w witaminę C, często kilkukrotnie przewyższając cytrynę (100-200 mg/100g) [2]. Owoce pigwowca, podobnie jak pigwy, są zbierane jesienią, zwykle w październiku.
| Cecha | Owoce pigwy (Cydonia oblonga) | Owoce pigwowca (Chaenomeles) |
|---|---|---|
| Wielkość | Duże (200-500g) | Małe (20-50g) |
| Kształt | Gruszkowaty/jabłkowaty | Kulisty/jabłkowaty (2-3 cm średnicy) |
| Kolor | Żółty, czasem z rumieńcem | Intensywnie żółty, zielono-żółty |
| Skórka | Delikatnie owłosiona (meszek) | Gładka, błyszcząca |
| Smak surowy | Cierpki, twardy | Ekstremalnie kwaśny, twardy |
| Smak po obróbce | Słodko-kwaśny, aromatyczny, miękki | Bardzo kwaśny, intensywnie aromatyczny |
| Zbiory | Koniec września – październik | Jesień (październik) |
Jakie są najlepsze zastosowania kulinarne dla owoców pigwy i pigwowca?
Owoce pigwy, dzięki swojemu słodko-kwaśnemu smakowi i miękkiej teksturze po ugotowaniu, świetnie nadają się do produkcji dżemów, galaretek, kompotów oraz jako dodatek do pieczonych mięs czy deserów. Z kolei owoce pigwowca, ze względu na ich intensywną kwaśność i bardzo wysoką zawartość witaminy C (100-200 mg/100g), są idealne do przygotowywania nalewek, syropów, konfitur oraz jako aromatyczny dodatek do herbaty, wzmacniający odporność [2].
Przetwory z pigwy:
- Dżemy i galaretki: Wysoka zawartość pektyn w pigwie sprawia, że łatwo z niej przygotować gęste dżemy i klarowne galaretki. Można ją łączyć z jabłkami, gruszkami czy żurawiną, w proporcjach 1:1.
- Przepis na dżem pigwowy: 1 kg pigwy, 0,5 kg cukru, 100 ml wody. Pigwę obierz, usuń gniazda nasienne, pokrój w kostkę. Gotuj z wodą do miękkości, dodaj cukier i smaż na wolnym ogniu, aż dżem zgęstnieje (ok. 1-1,5h).
- Kompety i sosy: Gotowana pigwa to doskonały dodatek do dziczyzny, drobiu czy serów. Może być także bazą do egzotycznych sosów, np. chutneyów.
- Pieczona pigwa: Pokrojona w ćwiartki i upieczona z miodem i cynamonem to prosty i aromatyczny deser, gotowy po 30 minutach w 180°C.
Przetwory z pigwowca:
- Nalewki i syropy: Kwaśne i aromatyczne owoce pigwowca są niezastąpione w nalewkach, które zyskują piękny kolor i intensywny smak. Syropy z pigwowca, bogate w witaminę C, są doskonałe na zimę, pomagając w walce z przeziębieniem.
- Przepis na nalewkę pigwowcową: 1 kg owoców pigwowca, 0,5 kg cukru, 1 litr spirytusu (70%). Owoce umyj, pokrój w plasterki (nie obieraj), zasyp cukrem i odstaw na 2-3 dni. Po tym czasie zlej syrop, zalej owoce spirytusem i odstaw na 2-3 miesiące. Połącz syrop z nalewem.
- Dodatek do herbaty: Kilka plasterków pigwowca dodanych do gorącej herbaty wzbogaci ją o kwaskowaty smak i cenne witaminy, szczególnie w okresie jesienno-zimowym.
- Konfitury i marmolady: Pomimo twardości, pigwowiec po dłuższym gotowaniu tworzy wyśmienite konfitury, często łączone z jabłkami lub gruszkami, aby złagodzić ich kwasowość.
⚠️ Uwaga: Nigdy nie spożywaj nasion pigwy ani pigwowca w dużych ilościach. Zawierają one niewielkie ilości związków cyjanogennych, które w dużych dawkach (powyżej 100g nasion) mogą być szkodliwe. Zawsze usuwaj gniazda nasienne przed przetworzeniem.
Jakie są kluczowe aspekty uprawy i pielęgnacji pigwy oraz pigwowca?
Pigwa, będąc drzewem owocowym, wymaga regularnego i obfitego podlewania (co 7-10 dni w czasie suszy), szczególnie w okresach suszy i podczas zawiązywania owoców, a także corocznego cięcia formującego i prześwietlającego dla optymalizacji plonowania (do 30 kg z drzewa). Z drugiej strony pigwowiec, jako bardziej odporny krzew, jest znacznie mniej wymagający pod względem nawadniania i pielęgnacji, zadowalając się okazjonalnym cięciem odmładzającym (raz na 3-4 lata) oraz usuwaniem uszkodzonych pędów, co czyni go łatwiejszym w uprawie w przydomowym ogrodzie.
Wymagania dotyczące nawadniania:
- Pigwa: Ze względu na duże owoce i bujny wzrost, pigwa potrzebuje regularnego i głębokiego podlewania, zwłaszcza w okresie od wiosennego kwitnienia do jesiennych zbiorów. Niedobór wody może skutkować mniejszymi owocami i słabszym plonowaniem (spadki o 20-30%).
- Pigwowiec: Jest znacznie bardziej odporny na suszę i po ukorzenieniu się wymaga minimalnego podlewania, głównie w okresach długotrwałej suszy (powyżej 2 tygodni bez opadów). Zazwyczaj wystarcza mu woda deszczowa.
Zasady nawożenia:
- Pigwa: Wymaga regularnego nawożenia, szczególnie w pierwszych latach po posadzeniu. Wiosną zaleca się nawozy azotowe (np. saletrzak 30-50g/m²), a latem i jesienią nawozy potasowo-fosforowe. Korzystne jest również stosowanie kompostu lub obornika (5-10 kg na drzewo co 2 lata).
- Pigwowiec: Nie jest rośliną żarłoczną. Wystarczy mu jednorazowe nawożenie wiosną nawozem wieloskładnikowym (np. Azofoska 20-30g/m²) lub coroczne wzbogacenie gleby kompostem.
Cięcie i formowanie:
- Pigwa: Wymaga cięcia formującego w pierwszych latach uprawy, aby stworzyć odpowiednią koronę drzewa (np. przewodnikową). Następnie co roku należy przeprowadzać cięcie prześwietlające, usuwając pędy krzyżujące się, chore i uszkodzone, a także skracając pędy owoconośne o 1/3 długości, aby pobudzić je do dalszego owocowania. Cięcie wykonuje się najlepiej wczesną wiosną (luty-marzec).
- Pigwowiec: Zazwyczaj nie wymaga intensywnego cięcia. Usuwa się pędy uszkodzone, chore oraz zbyt gęsto rosnące, aby prześwietlić krzew. Co kilka lat (3-4 lata) można wykonać cięcie odmładzające, usuwając najstarsze pędy przy samej ziemi. Najlepszy czas na cięcie to okres po kwitnieniu.
Odporność na choroby i szkodniki:
- Pigwa: Jest stosunkowo odporna na choroby, ale może być atakowana przez parch, zarazę ogniową (szczególnie wrażliwe są niektóre odmiany, np. ‘Portugal’), oraz mszyce. Wymaga profilaktycznych oprysków (np. Miedzian 50 WP).
- Pigwowiec: Generalnie jest bardzo odporny na choroby i szkodniki. Rzadko choruje, co sprawia, że jego uprawa jest mniej kłopotliwa i nie wymaga stosowania środków chemicznych.
Analiza ekonomiczna uprawy pigwy vs pigwowca:
Uprawa pigwy w celach komercyjnych może być bardziej dochodowa ze względu na większe owoce (średnio 300g) i wyższe ceny skupu (5-8 zł/kg), jednak wiąże się z większymi kosztami utrzymania (nawożenie, ochrona, cięcie) i większym ryzykiem chorób (np. zaraza ogniowa). Pigwowiec, choć daje mniejsze owoce (średnio 30g), jest tańszy w utrzymaniu (minimalne nawożenie) i bardziej niezawodny pod względem plonowania (do 10 kg z krzewu), co może być atrakcyjne dla małych gospodarstw i sprzedaży przetworów rzemieślniczych (np. nalewek 50 zł/0.5l).
Praktyczne porady dotyczące rozmnażania:
- Pigwa: Najczęściej rozmnaża się ją wegetatywnie przez szczepienie na podkładkach gruszy lub pigwy. Możliwe jest również sadzonkowanie półzdrewniałych pędów (w czerwcu-lipcu).
- Pigwowiec: Można go rozmnażać przez siew nasion (wymaga stratyfikacji przez 3 miesiące w 4°C), sadzonkowanie zielnych (maj-czerwiec) lub zdrewniałych pędów (październik-listopad), a także przez odrosty korzeniowe.
FAQ
Co jest lepsze, pigwa czy pigwowiec, jeśli zależy mi głównie na przetworach z dużą zawartością witaminy C?
Jeśli priorytetem jest wysoka zawartość witaminy C w przetworach, zdecydowanie lepszym wyborem będzie pigwowiec. Owoce pigwowca zawierają około 3-4 razy więcej witaminy C niż cytryna (ok. 100-200 mg/100g) [2], co czyni je idealnym składnikiem syropów i nalewek wzmacniających odporność, podczas gdy pigwa ma niższe stężenie tej witaminy (około 15 mg/100g).
Co do herbaty pigwa czy pigwowiec – które owoce nadadzą jej lepszy aromat i smak?
Do herbaty lepszym wyborem będzie pigwowiec, ze względu na jego intensywnie kwaśny smak i bardzo wyraźny, cytrusowy aromat, który doskonale odświeża napój i wzbogaca go o witaminę C. Pigwa ma bardziej subtelny, słodko-kwaśny smak po obróbce, co może być mniej zauważalne w herbacie.
Czy owoce pigwowca są jadalne na surowo, czy zawsze wymagają obróbki termicznej przed spożyciem?
Owoce pigwowca, ze względu na swoją ekstremalną kwaśność i twardość, są praktycznie niejadalne na surowo i zawsze wymagają obróbki termicznej lub macerowania przed spożyciem. Obróbka ta pozwala zmiękczyć miąższ, złagodzić kwasowość i uwolnić pełnię ich intensywnego aromatu, czyniąc je idealnymi do przetworów.
Co jest lepsze na nalewkę, pigwa czy pigwowiec, biorąc pod uwagę intensywność smaku i aromat?
Na nalewkę zdecydowanie lepszym wyborem jest pigwowiec, ponieważ jego owoce charakteryzują się znacznie intensywniejszym smakiem i aromatem, który doskonale przenika do alkoholu, tworząc wyrazisty i orzeźwiający trunek o cytrynowych nutach. Pigwa daje nalewki o bardziej delikatnym, słodko-kwaśnym profilu, ale mniej intensywnym zapachu i smaku.
Jakie są główne różnice w wymaganiach pielęgnacyjnych dla pigwy i pigwowca w przydomowym ogrodzie?
Główne różnice w pielęgnacji to zapotrzebowanie na wodę i cięcie. Pigwa wymaga regularnego i obfitego podlewania (np. 10-15 litrów wody na drzewo co tydzień w suszy) oraz corocznego cięcia formującego i prześwietlającego, natomiast pigwowiec jest znacznie bardziej odporny na suszę i nie potrzebuje intensywnego podlewania ani skomplikowanego cięcia, wystarczy mu okazjonalne cięcie odmładzające (raz na 3-4 lata) [5].
Czy istnieją konkretne odmiany pigwy lub pigwowca, które są bardziej odporne na mróz w polskim klimacie?
Tak, pigwowiec jest generalnie znacznie bardziej mrozoodporny niż pigwa, znosząc temperatury do -30°C [3], podczas gdy pigwa radzi sobie do -25°C [4]. Wśród pigwowców szczególnie odporne są odmiany pigwowca japońskiego, takie jak ‘Japonica’ czy ‘Czerwony Koral’. W przypadku pigwy, odmiany takie jak ‘Leskovac’ są dobrze przystosowane do polskiego klimatu, ale nadal wymagają osłoniętych stanowisk.
Po jakim czasie od posadzenia pigwa i pigwowiec zaczynają owocować w ogrodzie?
Pigwa zazwyczaj zaczyna owocować po 3-5 latach od posadzenia, w zależności od odmiany i warunków uprawy. Pigwowiec owocuje nieco wcześniej, często już w 2-3 roku po posadzeniu, a jego plonowanie jest zazwyczaj regularne i obfite, pod warunkiem odpowiedniego nasłonecznienia.
Jakie są najlepsze metody przechowywania świeżych owoców pigwy i pigwowca po zbiorach?
Świeże owoce pigwy najlepiej przechowywać w chłodnym i ciemnym miejscu, np. w piwnicy lub spiżarni, w temperaturze 0-5°C i wilgotności 85-90%, gdzie mogą leżeć nawet do kilku miesięcy (do 3-4 miesięcy). Owoce pigwowca, ze względu na ich twardość i kwaśność, również dobrze przechowują się w podobnych warunkach, ale zazwyczaj są szybko przetwarzane ze względu na ich intensywny smak i aromat.
Źródła
- Pigwa a Pigwowiec – Dlaczego To Nie To Samo? — drzewkaowocowe24.pl
- Pigwowiec a pigwa – PigwowiecNiePigwa — pigwowiecniepigwa.pl
- Czym jest pigwowiec? Czym różni się od pigwy? Sprawdź jak uprawiać pigwowiec i poznaj jego odmiany! – Home — home.morele.net
- Czym się różnią pigwa, a pigwowiec? Pomysły na przetwory. — ogrodekdziadunia.pl
- Pigwa czy pigwowiec? – Info Sadowne — info.sadowne.pl

