Post zaaktualizowany 22 lipca, 2026 przez Andrzej
Szukasz pompy ciepła, która będzie wydajna, ekologiczna i zgodna z przyszłymi wymaganiami unijnymi? Urządzenia wykorzystujące naturalny czynnik chłodniczy R290 to rozwiązanie, które spełnia wszystkie te oczekiwania. Dowiedz się, jak działa R290, jakie ma przewagi nad R32 i R410A oraz kiedy warto postawić na pompę ciepła z propanem.
Pompy ciepła, które wykorzystują czynnik chłodniczy R290 (wysoko oczyszczony propan), należą obecnie do najchętniej wybieranych rozwiązań dostępnych na rynku. Ich rosnąca popularność wynika z połączenia wysokiej sprawności, małego wpływu na środowisko i dostosowania do zmieniających się przepisów unijnych.
Naturalny czynnik chłodniczy – jaką funkcję pełni w pompie ciepła?
Czynnik chłodniczy jest kluczowym elementem każdej pompy ciepła. Odpowiada on za transport energii cieplnej z otoczenia do instalacji grzewczej budynku. To właśnie dzięki jego właściwościom możliwe jest efektywne wykorzystanie energii zgromadzonej np. w powietrzu. Cykl pracy pompy ciepła rozpoczyna się w parowniku, gdzie czynnik pobiera ciepło z powietrza zewnętrznego i odparowuje. Następnie trafia do sprężarki, w której wzrasta jego ciśnienie i temperatura. W kolejnym etapie, w skraplaczu, oddaje zgromadzoną energię do instalacji centralnego ogrzewania lub przygotowania ciepłej wody użytkowej. Po obniżeniu ciśnienia wraca do stanu początkowego, a cały proces rozpoczyna się od nowa.
Jakie normy musi spełniać czynnik R290?
R290 to naturalny czynnik w pompach ciepła, który jest wysoko oczyszczonym propanem. Wyróżnia się naprawdę niskim współczynnikiem GWP (ang. Global Warming Potential) określającym wpływ substancji na efekt cieplarniany. Dzięki temu uznawany jest za jedno z najbardziej przyjaznych środowisku rozwiązań stosowanych w branży HVAC. R290 nie jest tym samym co propan techniczny. Czynnik chłodniczy musi spełniać rygorystyczne normy czystości. Nie może też zawierać dodatków zapachowych ani innych zanieczyszczeń.
Bardzo dobre właściwości termodynamiczne propanu przekładają się na efektywne przenoszenie energii cieplnej. W praktyce oznacza to wyższą sprawność pompy ciepła oraz mniejsze zużycie energii elektrycznej. Urządzenia wykorzystujące czynnik R290 – ze względu na łatwopalność propanu – projektowane są zgodnie z restrykcyjnymi normami bezpieczeństwa. Odpowiednia konstrukcja oraz prawidłowy montaż sprawiają, że są one w pełni bezpieczne podczas codziennej eksploatacji.
R290 czy R32?
W przypadku urządzeń z czynnikiem R290 – np. takich jak pompa ciepła aroTHERM – najczęściej stosowana jest konstrukcja typu monoblok. Cały układ chłodniczy wraz z czynnikiem znajduje się w fabrycznie zamkniętej jednostce zewnętrznej. Takie rozwiązanie ogranicza ilość czynnika znajdującego się wewnątrz budynku oraz upraszcza montaż. Instalator wykonuje jedynie połączenia hydrauliczne.
W pompach typu split, gdzie układ chłodniczy podzielony jest pomiędzy jednostkę zewnętrzną i wewnętrzną. Wszystko połączone jest przewodami z czynnikiem chłodniczym. Tego typu urządzenia najczęściej wykorzystują syntetyczne czynniki, takie jak R32.
R290 a R32 i R410A – najważniejsze różnice
Na rynku pomp ciepła możemy spotkać m.in. trzy popularne czynniki chłodnicze: R410A, R32 oraz R290. Czynnik R410A przez wiele lat był standardem, jednak charakteryzuje się bardzo wysokim współczynnikiem GWP, dlatego jego znaczenie systematycznie maleje w związku z unijnymi regulacjami dotyczącymi fluorowanych gazów cieplarnianych.
R32 stanowił kolejny etap rozwoju technologii. Oferuje niższy wpływ na środowisko niż R410A oraz wyższą sprawność energetyczną, choć nadal jest syntetycznym czynnikiem zaliczanym do F-gazów. W efekcie również on będzie stopniowo podlegał coraz większym ograniczeniom wynikającym z nowych przepisów UE. R290 wyróżnia się na tle obu tych czynników tym, że jest substancją naturalną o bardzo niskim współczynniku GWP. Nie podlega ograniczeniom dotyczącym F-gazów. Oprócz walorów środowiskowych zapewnia również bardzo wysoką sprawność energetyczną oraz możliwość osiągania temperatur zasilania dochodzących do 75-80°C, co ma szczególne znaczenie podczas modernizacji starszych budynków.
Wybierz pompę z czynnikiem R290 jeśli:
• zależy Ci na wysokiej sprawności – pompy ciepła wykorzystujące R290 charakteryzują się bardzo dobrą efektywnością energetyczną, co przekłada się na niższe zużycie energii elektrycznej;
• urządzenie ma pracować również podczas silnych mrozów – R290 zachowuje wysoką efektywność nawet przy bardzo niskich temperaturach zewnętrznych, pozwala to utrzymać stabilną pracę pompy ciepła zimą;
• potrzebna jest wysoka temperatura zasilania – pompy ciepła z propanem mogą osiągać temperaturę zasilania sięgającą nawet 75-80°C, dzięki temu sprawdzają się nie tylko w instalacjach ogrzewania podłogowego ale również we współpracy z tradycyjnymi grzejnikami;
• zależy Ci na środowisku – wybór takiego rozwiązania pozwala ograniczyć emisję gazów cieplarnianych;
• modernizujesz starszy budynek – możliwość uzyskania wysokich temperatur zasilania sprawia, że pompy ciepła z R290 dobrze nadają się do modernizowanych domów wyposażonych w tradycyjne instalacje grzejnikowe.
Na uwagę zasługują również kwestie ekonomiczne. Propan jest łatwo dostępny, stabilny cenowo i nie wymaga kosztownej produkcji chemicznej. Dodatkowo nie jest objęty ochroną patentową, co zwiększa jego dostępność i ogranicza ryzyko wzrostu kosztów w przyszłości. Pompy z tym czynnikiem wyznaczają obecnie jeden z kierunków rozwoju branży.

