6 C
Warszawa
wtorek, 17 listopada, 2026

Jak wygląda olcha?

Post zaaktualizowany 25 sierpnia, 2026 przez Redakcja planujemydomiogrod.pl

Olcha (Alnus) to drzewo charakteryzujące się ciemną, często spękaną korą, owalnymi lub okrągłymi liśćmi, które jesienią opadają zielone, oraz zdrewniałymi owocostanami przypominającymi małe szyszki. W Polsce występują głównie trzy gatunki: olcha czarna (Alnus glutinosa), olcha szara (Alnus incana) i olcha zielona (Alnus viridis) [3]. Młode drzewa olchy czarnej mogą osiągnąć do 5 metrów w wieku 10 lat, a dojrzałe nawet 25-30 metrów wysokości [1].

Jakie są charakterystyczne różnice między olchą czarną, szarą i zieloną?

Olchy różnią się wyglądem kory, kształtem liści, pokrojem oraz siedliskiem występowania. Olcha czarna (Alnus glutinosa) ma ciemną, tafelkowato spękaną korę i zaokrąglone liście, natomiast olcha szara (Alnus incana) wyróżnia się gładką, popielatoszarą korą i zaostrzonymi, owłosionymi liśćmi. Olcha zielona (Alnus viridis) to krzew o eliptycznych liściach, preferujący tereny górskie, co wyraźnie odróżnia ją od pozostałych gatunków rosnących jako drzewa [1].

Rozpoznawanie poszczególnych gatunków olchy jest kluczowe dla prawidłowej identyfikacji i zrozumienia ich ekologicznych preferencji. Poniższa tabela przedstawia szczegółowe różnice:

Cecha Olcha czarna (Alnus glutinosa) Olcha szara (Alnus incana) Olcha zielona (Alnus viridis)
Kora Młoda gładka, zielonkawobrązowa; starsza ciemnobrązowa do niemal czarnej, tafelkowato spękana, z wyraźnymi pęknięciami [4]. Gładka, popielatoszara, często z jasnymi przetchlinkami, nie pęka tak wyraźnie jak u olchy czarnej [1]. Gładka, szarozielona, bez wyraźnych pęknięć, typowa dla krzewu.
Liście Okrągłe lub szerokojajowate, na szczycie zaokrąglone lub z lekkim wcięciem, brzeg podwójnie piłkowany, spodem jaśniejsze [3]. Jajowate lub eliptyczne, na szczycie zaostrzone, brzeg podwójnie piłkowany, spodem jasnozielone, często owłosione, zwłaszcza wzdłuż nerwów [1]. Eliptyczne lub owalne, zaostrzone na szczycie, brzeg drobno piłkowany, spodem jaśniejsze, często z widocznym żyłkowaniem.
Pokrój Drzewo, wysokość do 25-30 metrów, w Polsce rekordowo nawet 40 metrów (Puszcza Białowieska) [1]. Korona stożkowata, luźna. Drzewo, rzadziej duży krzew, wysokość do 15-20 metrów. Często rośnie wielopniowo, korona luźna, jajowata [2]. Krzew, wysokość zazwyczaj do 3-5 metrów, rzadziej małe drzewko. Często tworzy gęste zarośla.
Siedlisko Lasy łęgowe, wilgotne lasy liściaste, brzegi rzek i zbiorników wodnych, gleby żyzne, dobrze uwilgotnione [5]. Występuje na terenach wilgotnych, ale toleruje szerszy zakres siedlisk niż olcha czarna, również na glebach uboższych, pionierska. Siedliska górskie i podgórskie, często w piętrze kosodrzewiny, na zboczach i w dolinach, gleby kamieniste.
Owocostany Zdrewniałe “szyszki” o długości 1,5-2,5 cm, ciemne, utrzymujące się na drzewie przez całą zimę. Mniejsze “szyszki” niż u olchy czarnej, o długości 1-1,5 cm, jasnobrązowe, również utrzymujące się długo na drzewie. Najmniejsze “szyszki”, często zebrane w grupy, o długości do 1 cm.

Jak rozpoznać drzewo olcha?

Drzewo olchy można rozpoznać po kilku charakterystycznych cechach, które wyróżniają ją spośród innych gatunków. Kluczowymi elementami identyfikacji są kora, liście, specyficzne owocostany przypominające małe szyszki oraz fakt, że liście jesienią opadają zielone, nie zmieniając barwy. Olcha czarna (Alnus glutinosa), najpospolitsza w Polsce, wykazuje wszystkie te cechy [3].

Cechy kory: Kora młodych olch jest gładka i zielonkawobrązowa. U starszych drzew olchy czarnej staje się ona ciemnobrązowa do niemal czarnej i tafelkowato spękana, z wyraźnymi podłużnymi i poprzecznymi pęknięciami [4]. Ten wygląd nadaje jej specyficzną, chropowatą fakturę, odróżniającą ją od gładkiej kory wielu innych drzew liściastych. Olcha szara (Alnus incana) ma korę jaśniejszą, popielatoszarą i zazwyczaj gładką. Wiek drzewa ma znaczący wpływ na wygląd kory, stając się ona coraz ciemniejsza i bardziej spękana z upływem lat.

Liście: Liście olchy są zazwyczaj owalne lub okrągłe, z piłkowanymi brzegami. Charakterystyczną cechą liści olchy czarnej (Alnus glutinosa) jest ich zaokrąglony lub lekko wcięty wierzchołek. Liście olchy nie zmieniają koloru jesienią, lecz opadają zielone [3]. Dzieje się tak, ponieważ olcha, w przeciwieństwie do większości drzew liściastych, nie syntetyzuje antocyjanów i karotenoidów w takim stopniu, aby nadać liściom intensywnych barw przed opadnięciem. Jest to unikalna cecha ekologiczna, która pomaga w szybkiej identyfikacji.

Dowiedź się również:  Owoce na tarasie na poważnie: które krzewy owocowe nadają się do dużych donic i jak je bezpiecznie przezimować

Owocostany i kwiaty: Najbardziej rozpoznawalnym elementem olchy są jej zdrewniałe owocostany, które przypominają małe szyszki. Są one twarde, brązowe i utrzymują się na drzewie przez całą zimę, często nawet do kolejnej wiosny, po opadnięciu liści [2]. Kwiaty olchy, zwane kotkami, pojawiają się wczesną wiosną, jeszcze przed rozwojem liści (w lutym-marcu). Męskie kotki są długie (5-10 cm), zwisające i żółtawe, natomiast żeńskie są mniejsze (do 1 cm), owalne i czerwonawe, z których później rozwijają się charakterystyczne szyszeczki.

Pokrój drzewa i środowisko występowania: Olcha czarna (Alnus glutinosa) jest drzewem o prostej, strzelistej pni i stożkowatej, luźnej koronie. Preferuje wilgotne siedliska, często rośnie wzdłuż rzek, strumieni, na bagnach i mokradłach, gdzie tworzy charakterystyczne olsy [5]. Jej obecność w takim środowisku jest silną wskazówką identyfikacyjną. Olchy są również pionierskimi gatunkami, które kolonizują nieużytki i obszary zdegradowane.

???? Wskazówka: Szukając olchy, zwróć uwagę na otoczenie. Jeśli znajdziesz drzewo o ciemnej, spękanej korze i charakterystycznych “szyszkach” na gałęziach, w wilgotnym, podmokłym terenie, najprawdopodobniej masz do czynienia z olchą czarną (Alnus glutinosa).

Czym się różni olcha od olszyny?

Terminy “olcha” i “olszyna” choć często używane zamiennie, mają różne znaczenia, zarówno botaniczne, jak i ekologiczne. “Olcha” odnosi się do konkretnego drzewa, będącego przedstawicielem rodzaju Alnus w rodzinie brzozowatych. Natomiast “olszyna” to nazwa zbiorowiska leśnego, czyli typu siedliska, w którym olchy dominują, tworząc charakterystyczny ekosystem [1].

Definicja ‘olchy’: Olcha to naukowa nazwa rodzaju drzew i krzewów (Alnus), w skład którego wchodzi kilka gatunków, takich jak olcha czarna (Alnus glutinosa), olcha szara (Alnus incana) czy olcha zielona (Alnus viridis). Termin ten odnosi się do pojedynczego organizmu, drzewa lub krzewu, z jego indywidualnymi cechami morfologicznymi, takimi jak kora, liście czy owocostany. W mowie potocznej “olcha” często jest synonimem dla olchy czarnej, najbardziej rozpowszechnionego gatunku w Polsce [3].

Definicja ‘olszyny’: Olszyna to typ lasu lub zbiorowiska roślinnego, w którym olchy stanowią dominujący gatunek drzewa. Jest to specyficzny ekosystem związany z terenami podmokłymi, wilgotnymi, często bagiennymi lub wzdłuż cieków wodnych. Olszyny charakteryzują się specyficznym runem leśnym, często z udziałem roślin hydrofilnych, oraz bogatą fauną przystosowaną do takiego środowiska. W zależności od dominującego gatunku olchy, możemy wyróżnić np. olszyny czarne, w których przeważa olcha czarna (Alnus glutinosa), lub olszyny szare (z Alnus incana) [1].

Kontekst użycia obu terminów: Różnica jest analogiczna do relacji między “dębem” a “dębiną”, “borem” a “sosną”. Mówiąc o olsie, mamy na myśli las, ekosystem. Mówiąc o olszy, odnosimy się do konkretnego drzewa. Zrozumienie tej subtelnej różnicy jest ważne w kontekście botaniki, ekologii i leśnictwa, gdzie precyzja terminologiczna ma kluczowe znaczenie.

Przykłady innych zbiorowisk leśnych: Dla porównania, “bór” odnosi się do lasu iglastego (najczęściej sosnowego), “dąbrowa” to las dębowy, a “grąd” to żyzny las liściasty z udziałem dębów, grabów i lip. Każde z tych określeń opisuje pewien typ ekosystemu leśnego, zdominowany przez charakterystyczne gatunki drzew i posiadający specyficzne warunki siedliskowe.

Jakie są typowe rozmiary i tempo wzrostu olchy?

Olcha, zwłaszcza olcha czarna (Alnus glutinosa), jest drzewem o imponujących rozmiarach i stosunkowo szybkim tempie wzrostu, szczególnie w młodym wieku. Olcha czarna może osiągać wysokość do 25-30 metrów, a w wyjątkowo sprzyjających warunkach i na żyznych siedliskach, zwłaszcza w Polsce w Puszczy Białowieskiej, odnotowano egzemplarze przekraczające 40 metrów wysokości i 1 metr średnicy pnia [1].

Maksymalna wysokość poszczególnych gatunków olchy:

  • Olcha czarna (Alnus glutinosa): Najwyższy z gatunków, osiągający 25-30 metrów, w Polsce rekordowo 40 metrów [1].
  • Olcha szara (Alnus incana): Zwykle mniejsza, dorasta do 15-20 metrów, rzadko więcej [2]. Często rośnie wielopniowo, przyjmując bardziej krzewiasty pokrój, ale zachowując cechy drzewa.
  • Olcha zielona (Alnus viridis): Jest to krzew, osiągający zazwyczaj 3-5 metrów wysokości, rzadko przybierający formę małego drzewka.

Średnica pnia i rozpiętość korony: Pień olchy czarnej u dojrzałych egzemplarzy może osiągać średnicę 60-80 cm, a w rekordowych przypadkach nawet ponad 1 metr. Korona olchy czarnej jest zazwyczaj luźna, stożkowata, z rozłożystymi konarami, jej rozpiętość może wynosić od 8 do 15 metrów, w zależności od zagęszczenia w lesie i ekspozycji na światło. Olcha szara ma zazwyczaj smuklejszy pień i węższą koronę.

Przeciętne tempo wzrostu rocznego: Olcha czarna charakteryzuje się bardzo szybkim tempem wzrostu w początkowych fazach życia. Młode drzewa mogą przyrastać na wysokość nawet 50-100 cm rocznie [1]. W wieku 10 lat olcha czarna potrafi osiągnąć już około 5 metrów wysokości, co jest jednym z szybszych temp wzrostu wśród drzew liściastych. Po około 30-40 latach tempo wzrostu zwalnia, a drzewo zaczyna przybierać na objętości pnia i rozbudowywać koronę. Olcha szara również rośnie szybko, choć jej maksymalne rozmiary są mniejsze.

Dowiedź się również:  Kiedy sadzić mieczyki – optymalny termin i porady

Długość życia olchy: Olchy są drzewami stosunkowo krótkowiecznymi w porównaniu do dębów czy buków. Olcha czarna zazwyczaj dożywa około 100-120 lat, choć w optymalnych warunkach i przy braku zagrożeń może żyć do 150 lat, a w rzadkich przypadkach nawet dłużej [5]. Olcha szara żyje krócej, zazwyczaj 60-80 lat. Ich szybki wzrost i krótsze życie sprawiają, że są gatunkami pionierskimi, szybko zasiedlającymi nowe tereny.

Do czego nadaje się drewno olchy?

Drewno olchy, charakteryzujące się lekkością, miękkością i dobrą obrabialnością, jest cenionym surowcem w wielu gałęziach przemysłu. Jego jednorodna struktura, delikatny rysunek oraz zdolność do łatwego barwienia sprawiają, że jest często wykorzystywane w stolarstwie, meblarstwie, produkcji sklejki, a nawet w rzeźbiarstwie i do wyrobu instrumentów muzycznych. W Polsce drewno olchy, zwłaszcza olchy czarnej (Alnus glutinosa), jest powszechnie stosowane [4].

Właściwości fizyczne drewna olchy:

  • Gęstość: Drewno olchy jest stosunkowo lekkie, o średniej gęstości około 500-550 kg/m³ w stanie suchym.
  • Twardość: Jest to drewno miękkie do średnio twardego (2,3 w skali Brinella), łatwe do cięcia, strugania i szlifowania. Nie jest tak twarde jak dąb czy buk, ale jego miękkość ułatwia obróbkę.
  • Barwa: Świeże drewno ma barwę białawą do lekko żółtawej, która po kontakcie z powietrzem szybko utlenia się do odcieni pomarańczowo-czerwonych lub łososiowych [4]. Drewno jest jednorodne, bez wyraźnego rysunku słojów.
  • Trwałość: Drewno olchy jest mało odporne na warunki zewnętrzne i działanie grzybów, zwłaszcza w kontakcie z ziemią. Jednak po zanurzeniu w wodzie, staje się bardzo trwałe i odporne na gnicie, dlatego historycznie było używane do budowy pali fundamentowych (np. w Wenecji) [5].

Zastosowania w meblarstwie i stolarstwie: Dzięki łatwości obróbki i możliwości barwienia na różne kolory (szczególnie naśladującego drewno orzecha czy mahoniu), drewno olchy jest chętnie wykorzystywane do produkcji mebli, zarówno litych, jak i fornirowanych. Produkuje się z niego szuflady, tyły mebli, elementy konstrukcyjne, a także całe kolekcje mebli stylizowanych. Jest popularnym surowcem do produkcji sklejki, listew profilowych i wykończeniowych [4].

Inne zastosowania:

  • Rzeźbiarstwo: Miękkość i jednorodność drewna sprawiają, że jest ono doskonałym materiałem dla rzeźbiarzy i snycerzy.
  • Instrumenty muzyczne: Olcha jest cenionym drewnem do produkcji korpusów gitar elektrycznych ze względu na swoje właściwości akustyczne, lekkość i łatwość obróbki.
  • Opał: Ze względu na dobrą kaloryczność (około 4,2 kWh/kg) i łatwość spalania, drewno olchy jest również wykorzystywane jako opał, zwłaszcza w kominkach i piecach.
  • Elementy galanterii: Z olchy wykonuje się różnego rodzaju ozdobne pudełka, ramki, zabawki i drobne przedmioty użytkowe.
  • Włókiennictwo: Kora olchy była w przeszłości wykorzystywana do garbowania skór i jako naturalny barwnik.

⚠️ Uwaga: Drewno olchy jest wrażliwe na wilgoć i szkodniki, dlatego produkty z niego wykonane powinny być odpowiednio zabezpieczone (np. impregnacją, lakierowaniem), zwłaszcza jeśli mają być użytkowane w trudnych warunkach.

Jak odróżnić olchę od brzozy po kształcie liści i korze?

Odróżnienie olchy od brzozy jest stosunkowo proste, patrząc na korę i liście. Brzoza ma charakterystyczną, białą, łuszczącą się korę (np. Betula pendula), która nie występuje u żadnego gatunku olchy. Liście brzozy są zazwyczaj trójkątne lub romboidalne, z pojedynczym piłkowaniem i zaostrzonym wierzchołkiem, natomiast liście olchy czarnej (Alnus glutinosa) są bardziej zaokrąglone lub jajowate, z podwójnym piłkowaniem i często z wcięciem na szczycie. Ponadto, olcha posiada zdrewniałe “szyszki”, których brzoza nie ma.

Czy liście olchy zawsze opadają zielone jesienią i dlaczego tak się dzieje?

Tak, liście olchy opadają zielone jesienią, co jest jedną z jej najbardziej unikalnych cech. Dzieje się tak, ponieważ olcha nie wytwarza w tak dużym stopniu jak inne drzewa liściaste, barwników pomocniczych, takich jak karotenoidy czy antocyjany, które odpowiadają za żółte, pomarańczowe i czerwone barwy jesiennych liści. Proces starzenia się liści i rozpad chlorofilu zachodzi w olszy, ale nie jest maskowany przez inne pigmenty, przez co liście pozostają zielone aż do opadnięcia.

W jakich warunkach środowiskowych olcha rośnie najlepiej i dlaczego?

Olcha czarna (Alnus glutinosa) rośnie najlepiej na wilgotnych, żyznych glebach, często w pobliżu cieków wodnych, na bagnach i torfowiskach. Jest to gatunek bardzo dobrze przystosowany do terenów podmokłych, potrafi tolerować okresowe zalewanie. Preferuje stanowiska słoneczne lub półcieniste. Jej zdolność do życia w takich warunkach wynika z symbiozy z bakteriami z rodzaju Frankia, które żyją w brodawkach korzeniowych i wiążą azot atmosferyczny, wzbogacając glebę (do 100 kg azotu/ha rocznie) i zapewniając roślinie dostęp do tego kluczowego składnika odżywczego, nawet na ubogich siedliskach [3].

Dowiedź się również:  Co je ślimak winniczek? Pełna lista przysmaków i roślin, których unika

Czy olcha ma jakieś specyficzne szkodniki lub choroby, które wpływają na jej wygląd?

Olcha, podobnie jak inne drzewa, może być atakowana przez szkodniki i choroby, które wpływają na jej wygląd. Do najczęstszych szkodników należą mszyce (np. Pterocallis alni), które mogą powodować zwijanie się liści i osłabienie drzewa. Z chorób grzybowych, olcha jest wrażliwa na zgorzel kory, rdzę (np. Melampsoridium hiratsukanum) oraz grzyby powodujące zamieranie pędów i rozkład drewna. W ostatnich latach problemem stała się również fitofthora (Phytophthora alni), która wywołuje chorobę zwaną zgnilizną korzeni olszy, prowadzącą do obumierania drzew, zwłaszcza w wilgotnych siedliskach.

Jakie znaczenie ma olcha w leśnictwie i ochronie środowiska?

Olcha ma duże znaczenie zarówno w leśnictwie, jak i ochronie środowiska. Dzięki zdolności do wiązania azotu z atmosfery, wzbogaca glebę w ten pierwiastek, co jest korzystne dla innych gatunków roślin. Jest ważnym gatunkiem pionierskim, który szybko kolonizuje tereny zdegradowane, poprawiając ich żyzność. W leśnictwie jest ceniona za szybki wzrost i produkcję drewna. Ponadto, olszyny stanowią cenne siedlisko dla wielu gatunków zwierząt i roślin (np. wydr, bobrów, ptaków wodnych), a także pełnią funkcje wodochronne i stabilizujące brzegi rzek i zbiorników wodnych [5].

Czy istnieją odmiany ozdobne olchy do sadzenia w ogrodach?

Tak, istnieją odmiany ozdobne olchy, które są popularne w ogrodach i parkach, choć rzadziej niż inne drzewa. Przykładem może być Alnus glutinosa ‘Imperialis’ o głęboko powcinanych, pierzastych liściach, która dodaje lekkości i elegancji krajobrazowi. Inne odmiany mogą mieć zmieniony pokrój (np. płacząca Alnus glutinosa ‘Pendula’) lub barwę liści (np. purpurową Alnus glutinosa ‘Aurea’ o złocistych liściach). Są one cenione za swoją tolerancję na wilgotne gleby i szybki wzrost, a także za wczesnowiosenne kwitnienie w postaci ozdobnych kotków.

W jakim wieku olcha zaczyna kwitnąć i produkować swoje charakterystyczne ‘szyszki’?

Olcha zaczyna kwitnąć i produkować swoje charakterystyczne “szyszki” stosunkowo wcześnie, zazwyczaj w wieku 5-10 lat, w zależności od gatunku i warunków siedliskowych. Kwiaty (kotki męskie i żeńskie) pojawiają się wczesną wiosną, jeszcze przed rozwojem liści, często już w lutym lub marcu. Po zapyleniu i rozwoju, żeńskie kwiatostany przekształcają się w zdrewniałe, małe “szyszki”, które dojrzewają jesienią i często utrzymują się na drzewie przez całą zimę.

Jak zmienia się wygląd olchy czarnej na przestrzeni lat, od młodej sadzonki do dojrzałego drzewa?

Wygląd olchy czarnej (Alnus glutinosa) zmienia się znacząco z wiekiem. Młoda sadzonka (1-5 lat) ma gładką, zielonkawobrązową korę, smukły pień i luźną, stożkowatą koronę. Liście są świeżo zielone, błyszczące. W miarę dojrzewania (po 10-20 latach), kora stopniowo ciemnieje i zaczyna pękać, tworząc charakterystyczne tafelkowate struktury. Pień staje się grubszy i bardziej rozłożysty (średnica do 80 cm). Korona rozszerza się, stając się bardziej nieregularna i rozbudowana. Owocostany w postaci “szyszek” stają się coraz liczniejsze, często zdobiąc gałęzie przez całą zimę, nadając drzewu specyficzny, dojrzały wygląd.

Jakie są główne różnice między męskimi i żeńskimi kwiatostanami olchy?

Męskie i żeńskie kwiatostany olchy różnią się wyraźnie wyglądem. Męskie kwiatostany to długie (5-10 cm), zwisające, walcowate kotki, które rozwijają się w grupach (2-5) na końcach gałązek i mają żółtawy lub brązowawy kolor. Są one znacznie większe i bardziej dekoracyjne. Żeńskie kwiatostany są mniejsze (do 1 cm), owalne, często purpurowo-czerwonawe i rozwijają się pojedynczo lub w niewielkich grupach (1-3), tuż pod męskimi kotkami. Po zapyleniu i rozwoju, żeńskie kwiatostany twardnieją, tworząc zdrewniałe “szyszki”, natomiast męskie opadają po przekwitnięciu.

Czy olcha jest gatunkiem inwazyjnym w niektórych regionach lub siedliskach?

Olcha czarna (Alnus glutinosa) i olcha szara (Alnus incana) są gatunkami rodzimymi w Europie, więc w większości regionów nie są uważane za inwazyjne w swoich naturalnych siedliskach. Jednakże, ze względu na ich pionierski charakter i szybki wzrost, mogą być inwazyjne w niektórych ekosystemach, gdzie nie występują naturalnie lub gdy wprowadzono je poza ich naturalny zasięg. Na przykład, w Ameryce Północnej, gdzie olcha szara została introdukowana, może konkurować z rodzimymi gatunkami, zwłaszcza na siedliskach podmokłych, zmieniając ich strukturę i skład gatunkowy. W Polsce nie jest traktowana jako gatunek inwazyjny.

Źródła

  1. Olsza, olszyna, olcha czarna, olcha zielona, olcha szara – zdjęcia i opis drzewa — drzewapolski.pl
  2. Jak wygląda olcha + zdjęcia — domogro.pl
  3. Wyjątkowe drzewo – Olsza czarna – Fundacja Las Na Zawsze — lasnazawsze.org.pl
  4. Jak wygląda olcha – poznaj charakterystyczne cechy tego drzewa? – Brycus.pl — brycus.pl
  5. Olcha (olsza) – jak wygląda, wymagania, sadzenie, uprawa, pielęgnacja, zastosowanie drewna – murator.pl — muratordom.pl
Ostatnio dodane artykuły
- Advertisement -spot_img
Podobne artykuły

ZOSTAW ODPOWIEDŹ

Proszę wpisać swój komentarz!
Proszę podać swoje imię tutaj

To czytacie najczęściej

  1. Czym pryskać maliny od chwastów? Dobór i bezpieczne terminy
  2. Peszel do ziemi — jak dobrać rurę i poprawnie ją ułożyć?
  3. Co robi dziury w ziemi? Jak rozpoznać sprawcę i działać
  4. Jak długo kwitnie prymulka i jak przedłużyć jej kwitnienie?
  5. Jak długo kwitnie storczyk i jak przedłużyć kwitnienie?
  6. Sadzenie porzeczek w ogrodzie: poradnik krok po kroku
Planujemy Dom i Ogród
Przegląd prywatności

Ta strona korzysta z ciasteczek, aby zapewnić Ci najlepszą możliwą obsługę. Informacje o ciasteczkach są przechowywane w przeglądarce i wykonują funkcje takie jak rozpoznawanie Cię po powrocie na naszą stronę internetową i pomaganie naszemu zespołowi w zrozumieniu, które sekcje witryny są dla Ciebie najbardziej interesujące i przydatne.